Surowcem zielarskim dziurawca są nie same kwiaty ani same liście, lecz górne, kwitnące części pędów. Zbiera się wierzchołki o długości około 15–20 cm, razem z kwiatami i kilkoma najwyższymi liśćmi. Nie należy rozdzielać tych elementów, ponieważ zawierają różne substancje aktywne, między innymi hyperycynę i hyperforynę, a liście są także źródłem olejku eterycznego.
Dziurawiec – kwiaty czy liście?
W przypadku dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum) zbiera się całe szczytowe części pędów, czyli kwiatostany wraz z górnymi liśćmi i fragmentem łodygi. Kwiaty nie są więc jedynym wartościowym surowcem. Zrywanie samych kwiatów jest mniej praktyczne, a oddzielanie liści od kwiatostanów nie odpowiada typowej formie surowca zielarskiego.
Najlepiej ścinać młode, dobrze ulistnione wierzchołki w okresie kwitnienia. Dolne, zdrewniałe fragmenty łodyg należy pozostawić. Zebrany surowiec powinien być czysty, zdrowy i pozbawiony wilgoci.
Jak zbierać i suszyć dziurawiec?
O jakości suszu decyduje nie tylko wybór części rośliny, ale też moment zbioru i sposób obchodzenia się z pędami. Postępuj według następujących zasad:
- Zbieraj dziurawiec w słoneczny, suchy dzień, dopiero gdy wyschnie poranna rosa.
- Ścinaj górne części pędów o długości około 15–20 cm, obejmujące kwiaty, liście i delikatny fragment łodygi.
- Nie zbieraj roślin mokrych po deszczu, ponieważ wilgotny surowiec łatwiej pleśnieje podczas suszenia.
- Rozłóż pędy cienką warstwą w zacienionym, przewiewnym miejscu albo zawieś je w niewielkich pęczkach.
- Chroń susz przed bezpośrednim słońcem, które może pogorszyć jego kolor i stabilność części substancji.
Po całkowitym wysuszeniu łodygi i liście powinny być kruche, a kwiaty zachować możliwie naturalną barwę. Surowiec przechowuj w suchym, ciemnym miejscu.
Uwaga na fotouczulenie i interakcje z lekami
Dziurawiec może zwiększać wrażliwość skóry na światło. Po jego spożyciu należy ograniczyć ekspozycję na intensywne słońce i nie korzystać z solarium. Reakcja fotouczuleniowa może objawiać się między innymi zaczerwienieniem, podrażnieniem lub wysypką. Ryzyko zależy od dawki, preparatu i indywidualnej wrażliwości.
Roślina może też zmieniać działanie wielu leków. Dotyczy to między innymi:
- środków antykoncepcyjnych,
- leków przeciwdepresyjnych,
- leków wpływających na krzepliwość krwi,
- preparatów obniżających ciśnienie,
- niektórych leków przeciwnowotworowych.
Jeśli przyjmujesz leki na stałe, przed zastosowaniem naparu lub innego preparatu z dziurawca skonsultuj się z lekarzem albo farmaceutą. Sam fakt, że surowiec pochodzi z własnoręcznego zbioru, nie zmniejsza ryzyka interakcji.
Najprościej zapamiętać to tak: zbieraj kwitnące wierzchołki pędów, czyli kwiaty razem z górnymi liśćmi, susz je w cieniu i zachowaj szczególną ostrożność przy ekspozycji na słońce oraz równoczesnym stosowaniu leków.
Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. Zawsze zasięgnij opinii specjalisty medycyny w powyższym zakresie.
