Domowy karmnik dla ptaków możesz zrobić z butelki, kartonu, jabłka albo rolki po papierze. To prosty projekt w duchu zero waste, także do wykonania z dzieckiem. Zanim jednak zaczniesz dokarmianie, przygotuj się na regularne uzupełnianie pokarmu, dbaj o higienę i nie podawaj ptakom chleba ani słonych produktów.
Który karmnik wybrać?
Wybierz materiał, który masz pod ręką, oraz sposób dopasowany do ilości czasu. Butelka sprawdzi się wtedy, gdy zależy Ci na konstrukcji używanej przez całą zimę. Karton wykonasz szybciej, a karmnik z jabłka lub tłuszczu jest najbardziej naturalny, choć krótkotrwały.
| Materiał | Trwałość | Stopień trudności | Zaleta |
|---|---|---|---|
| Butelka plastikowa | Średnia | Łatwy | Chroni ziarno przed deszczem |
| Karton po mleku lub soku | Niska do średniej | Bardzo łatwy | Można go szybko wykonać z materiałów z domu |
| Jabłko i tłuszcz | Krótka | Bardzo łatwy | Naturalny i biodegradowalny |
Jak zrobić karmnik krok po kroku?
Karmnik z butelki
Do wykonania przygotuj pustą, umytą butelkę, najlepiej o pojemności około 5 litrów, nożyczki lub nóż do cięcia, sznurek, taśmę oraz patyczek na podpórkę. Przyda się także kombinerka i rozgrzany gwóźdź do wykonania otworów. Narzędziami tnącymi powinien posługiwać się dorosły.
Wykonaj konstrukcję w następującej kolejności:
- Usuń etykietę i dokładnie umyj butelkę.
- Wytnij z boku otwór około 5 cm nad dnem. Otwór o wielkości mniej więcej 8 × 8 cm ułatwi dostęp do ziarna.
- Zabezpiecz ostre krawędzie taśmą izolacyjną.
- Pod otworem wykonaj mały otwór na patyczek, który będzie służył ptakom za miejsce do przysiadania.
- W górnej części butelki zrób cztery otwory, przeprowadź przez nie sznurek i zwiąż go tak, aby konstrukcja wisiała stabilnie.
- Wsyp do środka tylko tyle pokarmu, ile ptaki mogą zjeść w krótkim czasie.
Jeśli chcesz ograniczyć wysypywanie ziarna, możesz wykorzystać drewnianą łyżkę. Włóż ją przez dwa otwory, zostawiając większy otwór przy miseczce, aby nasiona mogły się na niej zatrzymywać.
Karmnik z kartonu
Potrzebujesz kartonu po mleku lub soku, sznurka, patyczka i nożyczek. Daszek możesz wykonać z patyczków po lodach albo cienkich, suchych gałązek.
Postępuj według tych kroków:
- Umyj karton i pozostaw go do wyschnięcia.
- Na jednej ścianie wytnij duży otwór, zostawiając kilka centymetrów materiału od dna.
- Wygładź albo zaklej ostre krawędzie.
- Wykonaj dwa naprzeciwległe otwory pod wejściem i przełóż przez nie stabilny patyczek.
- Przymocuj do górnej części kartonu daszek z patyczków, który ograniczy zamakanie karmy.
- Przywiąż sznurek i zawieś karmnik w osłoniętym miejscu.
Karmnik z jabłka lub tłuszczu
Jabłko jest dobrym rozwiązaniem na krótki czas i nie wymaga skomplikowanych narzędzi. Możesz też przygotować rolkę po papierze toaletowym, niesolony tłuszcz i ziarna.
Wykonaj karmnik w kilku prostych krokach:
- Wydrąż środek jabłka, ale pozostaw jego ścianki wystarczająco grube, aby owoc się nie rozpadł.
- Przewiąż jabłko mocnym sznurkiem.
- Wciśnij w jego powierzchnię nasiona słonecznika.
- Zawieś je na gałęzi w miejscu niedostępnym dla kotów.
W przypadku rolki posmaruj ją cienką warstwą niesolonego tłuszczu albo masła orzechowego bez soli, cukru i innych dodatków, a następnie obtocz w ziarnach. Zawieś ją na sznurku lub nasuń na stabilną gałąź. Resztki tłuszczu i ziarna usuń, gdy karmnik zamoknie.
Czym karmić ptaki i gdzie umieścić karmnik?
Podawaj pokarm naturalny, niesolony i bez przypraw. Najbezpieczniejsze produkty to:
- nasiona słonecznika, dyni, lnu i konopi
- surowe, niesolone orzechy
- proso, owies, pszenica oraz surowe kasze
- niesolona słonina i kule tłuszczowe bez szkodliwych dodatków
- świeże jabłka oraz gruszki bez cukru i konserwantów
Karmnik zawieś w zacisznym, widocznym miejscu, z dala od ruchliwej ulicy. Powinien znajdować się tak, aby koty i inne drapieżniki nie mogły łatwo podejść do ptaków. Dobrze, gdy w pobliżu są krzewy lub gęste gałęzie, w których ptaki mogą się schronić, ale nie umieszczaj karmnika tuż przy miejscu, z którego kot mógłby wykonać skok.
Dokarmianie zaczynaj przede wszystkim podczas mrozu i zalegania śniegu. Gdy ptaki przyzwyczają się do stałego źródła pokarmu, uzupełniaj karmnik regularnie aż do wczesnej wiosny, gdy łatwiej znajdą naturalne pożywienie.
Ostrzeżenie – nie podawaj chleba
Chleb nie jest właściwym pokarmem dla ptaków. Ma niewiele wartości odżywczych, a jego składniki mogą fermentować w przewodzie pokarmowym. Pieczywo, podobnie jak resztki ze stołu, często zawiera też sól, której ptaki nie powinny dostawać. Z tego samego powodu nie wsypuj do karmnika chipsów, solonych orzeszków ani przyprawionych produktów.
Jak czyścić karmnik?
Usuwaj mokry lub spleśniały pokarm oraz odchody, zanim dojdzie do ich nagromadzenia. Karmnik myj co najmniej raz w tygodniu, a przy dużej liczbie odwiedzających ptaków nawet częściej. Wystarczy gorąca woda i dokładne wysuszenie. Do mycia możesz użyć także roztworu wody z octem, a po czyszczeniu wypłucz wszystkie powierzchnie i pozostaw konstrukcję do całkowitego wyschnięcia.
Regularna higiena ogranicza ryzyko przenoszenia chorób między ptakami. Wykładaj tylko małe porcje, dzięki czemu mniej jedzenia pozostanie na dnie i nie będzie zamakać.
