Drzewa owocowe sadzimy najczęściej w rozstawie od 1,5 do 4 m, zależnie od gatunku, odmiany i podkładki. Krzewy potrzebują zwykle od 0,4 do 3 m. Na żyznej glebie wybierz większą odległość z podanego zakresu.
Odległości sadzenia drzew i krzewów owocowych
Poniższe wartości dotyczą odległości między roślinami w jednym rzędzie. Są dobrym punktem wyjścia przy planowaniu przydomowego sadu.
| Gatunek lub podkładka | Zalecana odległość w rzędzie |
|---|---|
| Jabłoń na podkładce karłowej, np. M.9, P 59, P 60 | 1,5–2 m |
| Jabłoń na podkładce półkarłowej, np. M.26, P 14 | 2–3 m |
| Grusza na pigwie | 1,5–2 m |
| Grusza na gruszy kaukaskiej | 3–3,5 m |
| Czereśnia na podkładce półkarłowej, np. Gisela 5, PHL B | 2–3 m |
| Czereśnia na czereśni ptasiej | 3–4 m |
| Wiśnia | 2–3 m |
| Śliwa | 3–3,5 m |
| Morela | 3–3,5 m |
| Brzoskwinia | 3–3,5 m |
Krzewy owocowe sadzi się gęściej, ale także w ich przypadku trzeba uwzględnić docelową szerokość korony oraz sposób prowadzenia roślin:
| Gatunek | Zalecana odległość w rzędzie |
|---|---|
| Agrest krzaczasty | 1 m |
| Porzeczka krzaczasta | 1,5–2 m |
| Borówka wysoka | 1,25–1,5 m |
| Porzeczka pienna lub agrest pienny | 1–1,25 m |
| Malina | 0,4–0,5 m |
| Jeżyna bezkolcowa | 2,5–3 m |
Od czego zależy rozstaw drzew owocowych?
Podane zakresy nie są sztywne. Największe znaczenie ma podkładka, czyli część rośliny, na której zaszczepiono odmianę. Podkładki karłowe ograniczają siłę wzrostu i powodują, że drzewa tworzą mniejsze korony. Można więc sadzić je bliżej siebie. Podkładki silnie rosnące wymagają większej przestrzeni, ponieważ z czasem rozwijają rozłożyste korony.
Na wybór konkretnej wartości wpływają także warunki stanowiska i sposób prowadzenia rośliny:
- Żyzność gleby – na glebach zasobnych, wilgotnych i bogatych w próchnicę rośliny zwykle rosną silniej, dlatego wybiera się większe odstępy.
- Siła wzrostu gatunku i odmiany – śliwa na silnie rosnącej podkładce zajmuje znacznie więcej miejsca niż jabłoń karłowa.
- Sposób formowania korony – drzewa regularnie cięte lub prowadzone w formie szpaleru mogą potrzebować mniej miejsca niż rośliny rosnące swobodnie.
- Warunki słabszej gleby – na mniej urodzajnym stanowisku można zwykle zastosować dolną granicę podanego przedziału, ponieważ korony będą mniejsze.
Różnica w docelowej wielkości może być znaczna. Korona jabłoni na podkładce karłowej może mieć około 2 m średnicy, podczas gdy duża śliwa szczepiona na ałyczy osiąga koronę o średnicy około 3 m. Zbyt gęste posadzenie takich drzew prowadzi z czasem do wzajemnego zacieniania.
Jak planować drzewa w rzędach?
Przy sadzeniu drzew w kilku rzędach przyjmuje się zwykle 3–4 m między rzędami. W przypadku krzewów, takich jak agrest, porzeczki i borówka wysoka, wystarcza zazwyczaj 2–2,5 m. Większy odstęp ułatwia przejście, pielęgnację gleby, wykonywanie oprysków i zbiór owoców.
Rośliny powinny mieć dostęp do światła z każdej strony, ponieważ niedobór słońca pogarsza dojrzewanie i jakość owoców. Przy ograniczonej powierzchni lepiej wybrać drzewa na podkładkach karłowych lub półkarłowych niż sadzić silnie rosnące odmiany zbyt blisko siebie.
Najbezpieczniej zaplanować rozstaw na podstawie docelowej wielkości korony, a nie rozmiaru młodej sadzonki. To pozwala zachować miejsce na wzrost i ułatwia pielęgnację przez kolejne lata.
