Hotel dla owadów przyciąga głównie pszczoły samotnice oraz owady drapieżne, takie jak biedronki, złotooki i bzygi. Są to zwykle łagodni lokatorzy, którzy pomagają zapylać rośliny albo ograniczać liczbę szkodników, na przykład mszyc. To, jakie gatunki pojawią się w domku, zależy od jego materiałów – rurki i otwory w drewnie sprzyjają pszczołom, a szyszki, kora i luźne wypełnienia mogą służyć owadom szukającym schronienia.
Pszczoły samotnice – najczęstsze lokatorki hotelu
Pszczoły samotnice nie tworzą dużych kolonii i nie mają królowej ani wspólnie bronionego gniazda. Każda samica przygotowuje własne komory lęgowe, składa w nich jaja i zaopatruje je w pyłek. Do takich miejsc szczególnie dobrze nadają się trzcinowe rurki, wydrążone łodygi oraz otwory w drewnie.
Najbardziej znanym przykładem jest murarka ogrodowa (Osmia bicornis, dawniej często oznaczana jako Osmia rufa). Pojawia się już wczesną wiosną i intensywnie odwiedza kwiaty, drzewa owocowe oraz rośliny uprawne. Nie broni gniazda, dlatego nie wykazuje zachowań typowych dla owadów społecznych. Jej żądło jest bardzo słabe i w praktyce nie stanowi zagrożenia dla osób obserwujących hotel.
Wśród pszczół, które mogą korzystać z przygotowanych otworów, spotyka się między innymi:
- Murarka ogrodowa – chętnie zajmuje rurki i otwory w drewnie, a komory lęgowe zamyka najczęściej gliną lub ziemią.
- Miesierki – wyściełają gniazda kawałkami wyciętych liści, dlatego mogą wybierać rurki o różnych średnicach.
- Wałczatki – niewielkie pszczoły, które do zamykania gniazd wykorzystują żywicę.
- Samotki – drobne, ciemne pszczoły budujące gniazda w pustych łodygach i niewielkich otworach.
- Niektóre murarki i nożycówki – dobierają materiał gniazdowy zależnie od gatunku, wykorzystując między innymi ziemię, kamyki albo papkę roślinną.
Obecność tych owadów poprawia zapylanie kwiatów, warzyw, krzewów i drzew owocowych. Sam hotel nie wystarczy jednak do ich utrzymania. W pobliżu powinny rosnąć rośliny kwitnące, które dostarczają pyłku i nektaru przez możliwie długi sezon.
Owady drapieżne – naturalna ochrona roślin
Hotel może stać się także schronieniem dla owadów, których larwy lub osobniki dorosłe polują na szkodniki. Nie zastąpi to całkowicie innych metod pielęgnacji ogrodu, ale zwiększa różnorodność biologiczną i wspiera naturalne ograniczanie populacji niepożądanych organizmów.
| Gatunek | Zwalczane szkodniki | Korzyść dla ogrodu |
|---|---|---|
| Biedronka | Mszyce, miodówki, przędziorki i młode larwy motyli | Ogranicza liczebność szkodników na roślinach |
| Złotook | Mszyce, przędziorki i inne drobne szkodniki | Larwy aktywnie polują na owady żerujące na liściach |
| Bzyg | Mszyce | Larwy redukują kolonie mszyc, a dorosłe osobniki zapylają kwiaty |
| Grzebaczowate | Mszyce, wciornastki, pająki lub gąsienice, zależnie od gatunku | Regulują liczebność różnych bezkręgowców |
Wśród mniej oczywistych lokatorów mogą pojawić się także samotne osy należące do grzebaczowatych lub osowatych. Nie zakładają one dużych, wspólnie bronionych gniazd. Samice polują na określone ofiary i umieszczają je w komorach lęgowych jako pokarm dla larw. Przykładowo węgarniki wykorzystują pająki, a niektóre niewielkie grzebaczowate – mszyce lub wciornastki.
Jak materiały wpływają na wybór lokatorów?
Hotel złożony z kilku rodzajów wypełnienia przypomina mały zbiór różnych schronień, a nie jeden uniwersalny domek. Rurki trzcinowe i bambusowe oraz nawiercone drewno przyciągają przede wszystkim pszczoły samotnice i część os samotnych. Szyszki, kora, suche łodygi lub luźne kawałki drewna mogą zapewniać kryjówki owadom szukającym miejsca odpoczynku albo zimowania.
Znaczenie ma również stan otoczenia. Nasłonecznione, stabilne i osłonięte przed deszczem miejsce sprzyja rozwojowi larw. Bliskość kwiatów zwiększa szansę na zasiedlenie przez zapylacze, natomiast ogród z mszycami może przyciągać biedronki, złotooki i bzygi. Nie należy jednak stosować w pobliżu hotelu oprysków szkodliwych dla owadów.
Kto w hotelu nie zamieszka?
Hotel dla owadów nie jest ulem. Pszczoły miodne nie zakładają w nim rodzin, ponieważ potrzebują większej przestrzeni i zorganizowanej kolonii z królową. Mogą odwiedzać kwiaty w pobliżu, ale nie stają się stałymi lokatorkami domku.
Nie są typowymi mieszkańcami takich konstrukcji także osy społeczne i szerszenie, które budują duże gniazda w innych miejscach. Pszczoły samotnice oraz samotne osy korzystające z rurek nie mają zwyczaju bronić całej kolonii. Dlatego prawidłowo wykonany i umieszczony hotel nie powinien zwiększać ryzyka użądleń.
Najwięcej pożytku przynosi hotel połączony z bazą pokarmową – kwiatami, krzewami i drzewami, które zapewniają owadom pyłek oraz nektar.
Najczęściej spotkasz więc spokojne pszczoły samotnice zapylające rośliny oraz owady drapieżne ograniczające liczbę szkodników. Różnorodne materiały zwiększają liczbę możliwych lokatorów, ale najważniejsze pozostają dobre warunki w całym ogrodzie: kwitnące rośliny, brak chemicznych oprysków i bezpieczne schronienia.
