Większość truskawek owocuje w czerwcu. Odmiany wczesne zaczynają dojrzewać już w maju, a powtarzające mogą wydawać owoce od lata aż do jesiennych przymrozków. Termin zbioru zależy także od pogody, miejsca uprawy i zastosowanych osłon.
Jak typ odmiany wpływa na termin owocowania?
Najprościej podzielić truskawki na odmiany owocujące jednorazowo oraz powtarzające. Pierwsze tworzą jeden główny, zwykle intensywny plon. Drugie zawiązują owoce w kilku falach, dzięki czemu zbiory trwają znacznie dłużej, choć poszczególne partie są zazwyczaj mniejsze.
| Typ odmiany | Termin owocowania | Charakterystyka plonu |
|---|---|---|
| Wczesne | Druga połowa maja i początek czerwca | Krótki, intensywny zbiór. Przykładem jest Honeoye. |
| Tradycyjne | Zwykle czerwiec, czasem początek lipca | Jeden główny plon utrzymujący się około 3–4 tygodni. |
| Powtarzające | Od lipca do jesieni | Kilka fal owocowania, często aż do pierwszych przymrozków. |
Odmiany tradycyjne dobrze sprawdzają się wtedy, gdy zależy Ci na większej ilości owoców w krótkim czasie, na przykład do przetworów. Odmiany powtarzające dostarczają truskawek bardziej równomiernie, ale zwykle w mniejszych partiach. Wśród nich można spotkać między innymi Ostara, Albion, Selva czy Elan.
Podane miesiące są orientacyjne. Ciepła wiosna może przyspieszyć dojrzewanie, natomiast chłody, brak słońca albo późne przymrozki opóźniają kwitnienie i mogą uszkodzić pierwsze kwiaty.
Jak przyspieszyć i wydłużyć zbiory?
Sam wybór odmiany nie wyznacza jeszcze dokładnego terminu zbioru. Ogrodnik może częściowo sterować początkiem owocowania, tworząc roślinom cieplejsze i stabilniejsze warunki.
Agrowłóknina ogranicza parowanie wody, hamuje rozwój chwastów i pozwala glebie szybciej się nagrzewać. Czarna włóknina działa jak ściółka, a biała może chronić rośliny przed wiosennym chłodem i przymrozkami. Osłonę trzeba jednak zdejmować na czas kwitnienia w ciągu dnia, aby owady mogły zapylać kwiaty.
Jeszcze wcześniejsze owoce można uzyskać w tunelu foliowym. Wyższa temperatura i ochrona przed zimnym wiatrem sprawiają, że rośliny szybciej rozpoczynają wegetację. Tunele nie eliminują jednak ryzyka, dlatego przy zapowiadanych spadkach temperatury mogą być potrzebne dodatkowe osłony.
Do sterowania terminem zbioru służą także sadzonki frigo. Są przechowywane w stanie bezlistnym i po posadzeniu szybko rozpoczynają wzrost. W sprzyjających warunkach pierwszych owoców można spodziewać się po około dwóch miesiącach. To rozwiązanie pozwala uzyskać plon poza naturalnym terminem dla tradycyjnych odmian, na przykład latem.
Trzeba przy tym pamiętać o kompromisie. Uprawa tunelowa ułatwia wczesny zbiór, ale wymaga kontroli temperatury i wilgotności. Truskawki uprawiane w gruncie dojrzewają później, za to rosną w naturalnym rytmie i nie potrzebują rozbudowanych osłon.
Jak prawidłowo zbierać truskawki?
Owoce najlepiej zrywać dopiero wtedy, gdy są całkowicie czerwone. Truskawki zebrane zbyt wcześnie nie dojrzewają już po zerwaniu, natomiast przejrzałe szybko miękną i stają się podatne na szarą pleśń. Przy zbiorze stosuj kilka zasad:
- Zbieraj owoce w suchy, pogodny dzień, najlepiej po obeschnięciu rosy.
- Chwytaj za szypułkę, a nie za delikatny owoc, i zrywaj truskawkę razem z kielichem.
- Przechowuj zebrane owoce w płytkich, czystych pojemnikach, aby się nie zgniatały.
- Przechodź przez zagon regularnie i usuwaj dojrzałe owoce, zanim zaczną gnić.
- Nie zbieraj truskawek podczas deszczu, ponieważ wilgotne owoce szybciej się psują.
Ściółka ze słomy lub agrowłóknina ogranicza kontakt owoców z wilgotną ziemią. Dzięki temu truskawki są czystsze, mniej narażone na gnicie i łatwiejsze do zebrania.
Co zrobić z truskawkami po zbiorach?
Pielęgnacja po zakończeniu owocowania wpływa na liczbę pąków kwiatowych, które roślina utworzy na kolejny sezon. Najpierw usuń chwasty i rozłogi, jeśli nie planujesz rozmnażania roślin. Rozłogi zabierają roślinie matecznej wodę i składniki pokarmowe.
W przypadku odmian tradycyjnych stare liście można usunąć około 2–3 tygodnie po zbiorach, przycinając je na wysokości około 5–7 cm. Zabieg ogranicza ryzyko rozwoju części chorób i pobudza roślinę do wytworzenia nowych liści. Liści odmian powtarzających nie powinno się usuwać po pierwszej fali owocowania, ponieważ rośliny nadal będą kwitły i wydawały owoce.
Letnie nawożenie po zbiorach nie służy już wyłącznie bieżącemu plonowi. Dostarcza roślinom składników potrzebnych do przygotowania owocowania w następnym roku.
Truskawki warto uprawiać w jednym miejscu przez około 3–4 lata. Później plon zwykle spada, a rośliny stają się bardziej podatne na choroby. Po tym czasie lepiej założyć zagon w innym miejscu, z zachowaniem płodozmianu.
Jeśli zależy Ci na pierwszych owocach jak najwcześniej, połącz wczesną odmianę z agrowłókniną albo tunelem. Gdy ważniejszy jest długi dostęp do świeżych truskawek, wybierz odmianę powtarzającą. Największy plon w czerwcu zapewnią natomiast odmiany tradycyjne uprawiane w gruncie.
